This File Last Updated: 2007/11/03


Return to the Anatol Viarcinski Web page     Go to the Belarusian Writers Web page     Go to the Famous Belarusians Web page     Go to the A Belarus Miscellany Topic List



    Рэквіем па Кожным Чацвёртым

      Анатоль Вярцінскі

    У часе мінулай вайны загінуў
    кожны чацвёрты беларус.
                 3 дакумента

    Ой, хацела мяне маці
    За чацвёртага аддаці...
                3 народнай песні


    Уступ

    Вы бачылі лес,
                дзе прагал скразны?
    Скажыце, вы бачылі бор той,
    дзе кожнай другой няма сасны
    ці сама меней — чацвёртай?
    Тое ж было і з народам маім.
    Сякера ваеннай навалы
    прайшлася бязлітасна па ім,
    і — прагалы, прагалы.
    Яны і сёння не зараслі,
    свіцяцца прасторай мёртвай...
    Вы бачылі лес,
                дзе прагал скразны?
    Скажыце, вы бачылі бор той?


    Частка Першая

    Зямля мая бой прымала
    ад стара і да мала,
    ад стогадовага Талаша
    да Казея — малыша.
    I падаў, распасцёрты,
    кожны чацвёрты.

    Часта згаралі знічкі тады.
    Быў небасхіл чорны.
    А на зямлі стылі сляды —
    кожны чацвёрты.

    Мір асвятліў нас сваім святлом.
    Грымелі ўрачыста акорды.
    Толькі не быў за святочным сталом
    кожны чацвёрты.

    Доўга не трацілі ўдовы надзей,
    доўга чакалі маці дзяцей.
    Не верылі ўсё, што мёртвы
    кожны чацвёрты.

    Помнім мы болі і страты свае,
    памяць шуміць, як чароты.
    0, як нам вас не стае,—
    кожны чацвёрты!


    Частка Другая

    Кожны чацвёрты быў мёртвы
    Мір і спакой ім вечны!
    Кожны трэці быў змораны,
    скалечаны і знявечаны.

    Кожны другі на целе
    меў раны, апёкі ці шрамы.
    I ўсе мы, усе мы мелі
    на душы сваёй раны.

    Зеўралі ямы, траншэі,
    зеўралі печы ў друзе —
    ранай адной страшэннай
    на целе маёй Беларусі.


    Частка Трэцяя

    Лічым: чацвёрты кожны.
    А можа, кожны трэці?
    Голадам падкошаныя,
    паміралі дзеці.

    Яшчэ мы не ўлічылі
    тых, што лячылі раны,
    раны не залячылі,
    рана паміралі.

    Колькі прапала без вестак,
    без пахаванняў, памінак!
    А колькі потым дзетак
    узарвалася на мінах!

    Лічым: кожны чацвёрты.
    А той рахунак прыблізны,
    а той рахунак няцвёрды,
    а ўрок яшчэ больш вялізны.


    Эпілог

    Урок спражэння

    Не забываецца той урок,
    не зарастаюць прагалы...
    «Дзеці,
                 вы вывучылі урок?
    Дзеці,
                 вы праспрагалі?
    Я іду,
    ты ідзеш,
    а ён не ідзе —
                 ён мёртвы.
    Я пяю,
    ты пяеш,
    маўчыць кожны чацвёрты.

    Мы ідзём,
    ідзяце вы,
    грунт пад нагамі цвёрды.
    Яны не ходзяць —
                 не жывы
    кожны чацвёрты.

    Любім мы,
    любіце вы.
    Колькі дзятвы,
                 травы,
                              сінявы! —
    Хоць сэрца насцеж разгортвай.
    А каб яшчэ ды быў жывы
    кожны чацвёрты!

    Requiem for Every Fourth One

      by Anatol Viarcinski

      During the last war,
      every fourth Belarusian perished.
                   From an official document

      Mother would give me, her daughter,
      To the fourth one who would court her.
                   Folksong


      Introduction

      Have you seen a wood
                  cut by great clefts?
      A forest, say, like to this one?
      Which of every second pine is bereft,
      Or at least every fourth one?
      With my people it came to pass so;
      War hatched attacked, its blows raining,
      And mercilessly laid them low,
      Now great clefts, clefts remaining.
      Still they have not grown anew, there is left
      Only a glaring dead zone,
      Have you seen a wood
                   cut by great clefts?
      A forest, say, like to this one?


      Part I

      Into the war my land flung
      Its efforts from oldest to young.
      Hundred-year-old Talash joined the fray,
      Likewise the stripling Kaziej,
      And they fell, scattered, prone,
      Every fourth one.

      Then the falling stars rained, tumbling still,
      Black had the skyline become,
      And on the earth footprints grew chill,
      - Every fourth one.

      And peace shone its light on us once more,
      Thundrously fanfares were blown.
      But there came not to that festal board
      Every fourth one.

      Long years widows kept hope alive,
      Mothers watched for their sons to arrive,
      They could not believe dead and gone
      Every fourth one.

      We remember the anguish, our aching loss,
      Memory like reeds murmurs on,
      O why are you not here with us,
      Every fourth one?


      Part II

      Every fourth one is dead and done,
      May they know peace everlasting!
      Every third one wearied, wan,
      Crippled, maimed, exhausted.

      Every second one must carry
      Wounds, burns, scars – none whole –
      And we all, we all are harried
      By wounds in our souls.

      Ploughed over now are craters and trenches,
      The rubble of hearths ploughed in to new use,
      - But there remains a wound of anguish
      In the flesh of my Belarus.


      Part III

      We tally every fourth one,
      Or maybe ‘third’ would be true,
      Because by hunger tortured
      Children were dying too.

      And still we have not tallied
      Those who were wounded sorely,
      Whose wounds healed not, but, pallid,
      Passed from life prematurely.

      So many gone without trace, killed then
      Without grave, without wake, without sign,
      And later, so many children
      Blown to pieces by mines.

      We tally every fourth one.
      But that sum’s an approximation.
      No way is it certain, that sum,
      And the lesson still is greater.


      Epilogue

      The conjugation lesson

      Do not forget this lesson,
      The cut clefts are still desolation…
      ‘Children,
                   d’you know your lesson,
      Have you learned
                   your conjugations?’
      I go,
      You go,
      But he does not go –
                   He’s gone.
      I sing,
      You sing,
      Silence from every fourth one.

      We go,
      You go,
      Earth underfoot hard as stone,
      They do not walk,
                   Are not alive,
      Every fourth one.

      And we love,
      And you love
      Flocks of children,
                   Grass,
                                Azure above,
      Till the heart’s torn and overcome….
      But if only they were still alive,
      Every fourth!



Notes:




Return to the Anatol Viarcinski Web page     Go to the Belarusian Writers Web page     Go to the Famous Belarusians Web page     Go to the A Belarus Miscellany Topic List

Original content and overall form ©1996-2007 by Peter Kasaty : All Rights Reserved. Last Updated:  2007/11/03
Quoted Text, Graphics, Links, and Linked Content belong to their respective owners.